DENGE – Denetimli Serbestlik Gençlik Programı: Özgürlüklerinden yoksun bırakılan çocukların sayısını azaltma girişimi

Türkiye’deki Denetimli Serbestlik Hizmetlerinde Çocuklar için Etkili bir Değerlendirme Sisteminin Geliştirilmesi Projesi için açılış töreni 8 Haziran tarihinde gerçekleştirildi.

Bu proje, kısa adıyla DENGE – Denetimli Serbestlik Gençlik Programı olarak anılıyor.

Proje, Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu’nun (UNICEF) teknik desteği ile Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı tarafından yürütülüyor.

Avrupa Birliği, UNICEF ve Türkiye Cumhuriyeti eş-finansmanı ile yürütülen 2 milyon avro bütçeli Proje, 21 pilot ilde uygulanacak. DENGE Denetimli Serbestlik Gençlik Programı,çocuklar ve gençlere yönelik denetimli serbestlik hizmetlerinin etkinliğini artırmayı amaçlıyor.

Açılış Töreni Ana Paydaşları Bir Araya Getirdi

Adalet Bakanlığı, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFİB) ve UNICEF temsilcilerinin yanı sıra, sivil toplum kuruluşlarının yetkilileri, akademisyenler, ulusal ve uluslararası kuruluşların temsilcileri ve basın mensupları törene katılanlar arasındaydı.

Adalet Bakan Yardımcısı Sayın Bilal Uçar “Avrupa nüfusunda her 6 kişiden biri 18 yaş altı iken, ülkemizde her 3 kişiden biri 18 yaş altındadır. Dolayısıyla bugün 25 milyon kişilik bir kesim olan ve geleceğimizin teminatı olarak gördüğümüz çocuklarımızın adalet sistemi içerisinde suç işlemelerini önlemek, içinde bulundukları olumsuz ortamdan çıkarmak ve suç işlemeyi bir yaşam biçimi haline getirmelerini önlemek öncelikli amacımızdır” dedi.

AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Sayın Hansjörg Haber konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi: “Bu yeni girişim Adalet Bakanlığı, UNICEF ve Avrupa Birliği arasında son derece önemli bir alanda yürütülen verimli işbirliğine dikkat çekmektedir: o da, toplumun en kırılgan üyeleri olan çocukların, hak ve yüksek menfaatlerini tam olarak koruyan ve gelecekteki gelişim potansiyellerine zarar vermeyen bir adalet sistemine erişimlerinin sağlanmasıdır.”

UNICEF Türkiye Temsilcisi Sayın Philippe Duamelle, şunları ifade etti: “Bu programla Gençlere yönelik Denetimli Serbestlik Sistemi güçlendirilirken, kanunla ihtilafa düşmüş çocuklar ve gençler daha iyi korunacak ve desteklenecektir.  Sonuç olarak, planlanan müdahale programları, ceza infaz kurumlarındaki çocuk sayısının düşmesine, tekrar suç işleme eğiliminin azalmasına ve çocukların toplumla entegreasyonundaki başarının artmasına öncülük edecektir.”

MFİB Başkan Vekili Sayın Emine Döğer ise, “Ben bu fırsattan istifade ederek bugün lansmanını gerçekleştirdiğimiz bu projenin tüm taraflarına bol şans dilemek istiyorum. Bu projenin verimli sonuçlarının ilgili uzman ve kurumları daha da güçlendireceğini umuyorum. Lütfen Birimimizin, Sözleşme Makamı olarak, ilgili tüm meseleler, sorularınız veya karşınıza çıkabilecek güçlüklerde çözüm odaklı bir yaklaşımla size destek olmak ve sizinle işbirliği yapmaktan büyük memnuniyet duyacağını unutmayınız” diye konuştu.

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Sayın Enis Yavuz Yıldırım konuya ilişkin şu açıklamayı yaptı:  “Ülkemiz ceza adalet ve infaz sisteminin vazgeçilmez bir parçası haline gelen ve her geçen gün uygulama ve kapsama alanı genişleyen Denetimli Serbestlik Sisteminin, hapsedilmenin alternatifi olarak hükümlülerin iyileştirilmesini, toplumla bütünleşmesini ve yeniden topluma kazandırılmasını sağlayan bir sistem olduğunu kabul ederek Genel Müdürlük olarak faaliyetlerinin sürekli yenilenmesi, geliştirilmesi ve güçlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz.”

DENGE Denetimli Serbestlik Gençlik Programı

Adli kurumlar çocuklarla ilgili tüm işlemlerde çocuğun yüksek yararını gözetmelidir.  Türkiye’deki çocuk adalet mevzuatında da adalet sistemiyle ilişki halindeki çocuklara yönelik işlemlerin tamamında, daha iyi çözümler bulmak amacıyla çocuğun devam eden risk ve ihtiyaçlarının doğru şekilde değerlendirilmesi dâhil olmak üzere, çocuğun yüksek yararının gözetilmesi ilkesi benimsenmiştir. DENGE Denetimli Serbestlik Gençlik Programı, revize edilmiş risk ve ihtiyaç değerlendirme araçlarıyla sistemin bu açıdan iyileştirilmesini amaçlıyor.

Çocuklar ve gençler söz konusu olduğunda özgürlüğünden yoksun bırakılma son çare olmalıdır:  Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Çocuk Koruma Kanunu, çocuklar ve gençler için özgürlüğünden yoksun bırakılmanın son çare olarak ve mümkün olan en kısa zaman dilimi için başvurulacak bir tedbir olması gerektiğini vurgulamaktadır.Toplum temelli destekleyici müdahale programlarının suç işleme eğilimini azaltmada ceza infaz kurumları ve kapalı kurumlarda yürütülen programlardan daha etkili olduğunu kanıtlayan bulgular mevcuttur. Bu bağlamda, 2005’te Denetimli Serbestlik Sistemi’nin kurulmasından bu yana toplamda 141.749 çocuk denetimli serbestlik hizmetlerinden yararlanmıştır. Nisan 2016 itibariyle 11.483 çocuk denetimli serbestlikten faydalanıyor.

Çocuklar ve gençler için durumlarına uygun hizmetler erişilebilir olmalıdır:  Program, çocuklar için etkili, ölçülebilir ve Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlu destekleyici müdahale programları geliştirecektir. Aynı zamanda, çocukların toplumla başarılı şekilde bütünleştirilmesini sağlayabilmek için bir risk ve ihtiyaç değerlendirme aracı oluşturacaktır. İş birliğine dayalı bir sosyal sorumluluk bilinci içerisinde, başta çocuk koruma ve çocuk adalet sistemi alanında çalışmakta olan profesyoneller olmak üzere, ilgili tüm kurum ve kuruluşlar, STK’lar ve medya ile kapsamlı çalışmalar yürütülecek.