WFP: AB’nin Fonladığı Nakit Yardımı Programı Türkiye’deki 1 Milyon Sığınmacıya Ulaştı

Kızılay Kart sayısının 1 milyona ulaşması nedeniyle Ankara Ulucanlar Kültür Merkezinde bir etkinlik düzenlendi. Fotoğraf: : WFP/Deniz Akkuş
Kızılay Kart sayısının 1 milyona ulaşması nedeniyle Ankara Ulucanlar Kültür Merkezinde bir etkinlik düzenlendi. Fotoğraf: : WFP/Deniz Akkuş

Türkiye’deki sığınmacıları desteklemek için yürütülen çığır açan program ihtiyaç sahibi ailelere görülmemiş düzeyde aylık nakit yardımı sağlıyor. Başlangıcından sadece bir yıl sonra Avrupa Birliği’nin fonladığı program, çoğunluğu savaşta zarar gören Suriye’den gelenler olmak üzere, 1 milyon sığınmacıya ulaşıyor.

Sosyal Uyum Yardım Programı (SUY) ihtiyaç sahibi sığınmacı ailelere gıda, kira, ilaç ve giysi gibi temel ihtiyaçlarını karşılamaları için bir banka kartı veriyor. Kart, ATM’lerden para çekmenin yanı sıra, bir banka kartı olarak alışveriş için mağazalarda da kullanılabiliyor.

Hatay’da eşi ve çocuklarıyla yaşayan Suriyeli sığınmacı Macide daha önceleri ailenin kısıtlı geliri ile kirayı ödemekte zorlandıklarını anlatıyor. “Hayat bu kartı almadan önce çok zordu ama şimdi geçinebiliyoruz. Şimdi her ay kirayı ve faturaları ödüyoruz ve yiyecek alabiliyoruz.”

SUY’un ilk yılındaki gözlemler ailelerin nakit yardımını öncelikli olarak gıda, elektrik ve su gibi hizmet faturaları ile kira için kullandıklarını gösteriyor. Çoğu, ailedeki her birey için her ay 120 Türk Lirası (yaklaşık 34 Dolar) ve dönemsel ek ödemelerden oluşan bu sistemin sunduğu esneklikten memnun.

SUY programı, Avrupa Birliği Sivil Koruma ve İnsani Yardım (ECHO), Dünya Gıda Programı (WFP), Türk Kızılayı ve Türk Hükümeti arasında kurulmuş bir ortaklıktır. Program an itibariyle sığınmacılar için dünya üzerindeki en büyük nakit yardımı operasyonudur.

Avrupa Komisyonu’nun İnsani Yardım ve Kriz Yönetiminden sorumlu üyesi Christos Stylianides: “Bugün, şimdiye kadar gerçekleştirdiğimiz en büyük insani yardım programımızın, hayat değiştiren sonuçları ve AB’nin Türkiye’ye taahhütlerini yerine getirmesi açısından bir kilometre taşına ulaştık. Zorluklarla mücadele eden 1 milyon insan için şimdiden bir fark yarattık. Ortaklarımızla yürüttüğümüz çalışmalar sayesinde programın etkisi her gün artıyor. Türkiye dünya üzerindeki en büyük sığınmacı nüfusunu barındırmaya devam ediyor. Savaş ve zulümden kaçan sığınmacılara yardım etmek bizim insani ve ahlaki görevimizdir.”

Ülke sınırları içerisindeki üç milyondan fazla sığınmacı ile Türkiye, dünyadaki en büyük sığınmacı nüfusunu barındırıyor. Bu sığınmacıların yüzde 90’ından fazlası ülkenin komşusu Suriye’deki çatışma dolayısıyla yerlerinden edilmiş. Diğer milliyetler ise İranlılar, Iraklılar ve Afganları da içeriyor.

Türkiye’deki sığınmacıların çoğu ülke genelinde, kamp dışında, şehir ve köylerde yaşarken, zor şartlarla mücadele ediyorlar. SUY programı çocukları için istikrar sağlamaya çalışan sığınmacı ailelere can simidi niteliğinde yardım sağlıyor. SUY’un kapsadığı her 5 sığınmacıdan 3’ü çocuk.

WFP Türkiye Ülke Temsilcisi Nils Grede: “Bu paranın Türkiye’deki sığınmacı ailelerin hayatlarına getirdiği değişikliği kendi gözlerimle gördüm. Bu onlar için, başları üzerinde bir çatı olması, çocuklarını okula gönderebilmeleri ve besin değeri yüksek gıdalarla beslenmeleri anlamına geliyor. Bu programın başka bir yan faydası da yerel ekonomiye nakit girişi yaparak sığınmacılara cömertçe ev sahipliği yapan Türk halkına itici güç sağlamasıdır. ”

Gözlemler, SUY desteğinden yararlanan sığınmacıların, programda yer almayan sığınmacılara göre daha besleyici bir yeme düzeni ve daha az borcu olduğunu gösteriyor. Ayrıca, programda yer alan aileler gelir elde etmek için dilenme yoluna başvurmaya daha az yatkınlık gösteriyorlar.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Dr. Fatma Betül Sayan Kaya: “Türkiye, gerek insani görevleri gerekse bölgedeki güçlü bağları nedeniyle başta Suriye olmak üzere savaş bölgelerinden kaçan insanlara kapılarını açmış, ülkeler arasındaki sınırların insani görevlerimizi engellemesine izin vermemiştir. Bakanlığımızın bünyesinde bulunan Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi, güçlü bilişim altyapısı ile Sosyal Uyum Yardım Programının başvurudan ödeme aşamasına kadar tamamen elektronik ortamda, hızlı, şeffaf ve objektif şekilde yürütülmesinde merkezi pozisyonda olmuştur, olacaktır.”

Türk Kızılayı Başkanı Dr. Kerem Kınık: “Afrika’dan, Asya’dan, Ortadoğu’dan gelip Anadolu’nun, Türkiye’nin misafir ettiği milyonlarca göçmenin hakları korunsun, zulme maruz kalmasın, muhtaç duruma düşmesin, toplum içerisinde ayrışmasınlar diye hayata geçirilen Sosyal Uyum Yardım Programı’nın bugün geldiği nokta gurur vericidir. Dünyaya örnek olan bu proje bir gün tamamlanacak ama olumlu etkisi yıllarca konuşulacak.”

Eylül 2016’da WFP, AB ile bir ortaklık anlaşması imzaladı. SUY, desteklemeyi planladığı kişi sayısı ve katkısının önemi açısından Avrupa Birliği’nin fonladığı en büyük insani yardım projesidir.