Binyıl Kalkınma Hedefleri 2013 Raporu: Hedeflere ulaşmak mümkün ancak çabaların artırılması gereklli

Bangladeş’te içme suyu taşıyanlar. Fotoğraf: Mohammad Rakibul Hasan/UNDP
Bangladeş’te içme suyu taşıyanlar. Fotoğraf: Mohammad Rakibul Hasan/UNDP

Birleşmiş Milletler, Binyıl Kalkınma Hedeflerinin belirlenmesinin üzerinden 13 yıl geçtiğini, hedeflenen 2015 yılı öncesinde büyük aşama sağlandığını, erişilemeyen hedeflere ulaşmanın halen mümkün olduğunu ancak bu yönde çabaların artması gerektiğini bildirildi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon, Binyıl Kalkınma Hedefleri 2013 Raporu’nun önsözünde, “Binyıl Kalkınma Hedeflerine yönelik 10 yıldan fazla deneyimimiz sırasında odaklı küresel kalkınma çabalarının bir fark yaratabildiğini öğrendik” ifadelerini kullandı,

Hedeflere ulaşmada hızlandırılmış şekilde harekete geçme çağrısı yapan Ban, “Şimdi herkes için daha adil, güvenli ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için çabalarımızı hızlandırma zamanıdır” dedi.

2000 yılında toplanan BM Zirvesinde dünya liderleri yoksulluğun kaldırılması, eğitim, toplumsal cinsiyet eşitliği, anne ve çocuk sağlığı, çevresel sürdürülebilirlik, HIV/AIDS ve sıtmanın azaltılması ve kalkınma için küresel ortaklık konularını kapsayan Binyıl Kalkınma Hedeflerini belirlemişlerdi.

Binyıl Kalkınma Hedefleri 2013 Raporu, hükümetler, sivil toplum ve özel sektörün birlikte hareket etmeleri sayesinde hedeflerin çoğunluğuna ulaşmada önemli ilerleme sağlandığını belirtirken hangi konularda geride kalındığı ve acilen harekete geçilmesi gerektiğini de kaydediyor.

Erişilen hedefler içinde, aşırı yoksulluk içinde yaşayan insanların sayısının yarıya indirilmesi ve 2 milyardan fazla kişiye içme suyu kaynağı sağlanması bulunuyor.

Sağlık ile ilgili hedeflerde de büyük ilerleme sağlanmış durumda. Sıtma ve veremden ölüm oranlarının azaltılması ve HIV enfeksiyonunun önlenmesi ile ilgili hedeflere 2015 yılına kadar ulaşılması bekleniyor.

2000 ile 2010 yılları arasında sıtmadan ölüm oranı yüzde 25 azaldı, bu sayede 1.1 milyon ölüm engellendi. 1995 ile 2011 yılları arasında 51 milyon verem hastası tedavi edildi, 20 milyon hayat kurtarıldı.

Rapor yeni HIV vakalarının azaldığını, ayrıca 34 milyon HIV’li kişiden 8 milyonunun AIDS tedavisi aldığını belirtiyor.

Önemli ilerleme sağlanan diğer alanlar içinde beslenme yetersizliğinden müzdarip insanların sayısında azalma sağlanması, kentlerde gecekondu veya varoşlarda yaşayanların oranının azalması yer alıyor. 2000 ile 2010 yılları arasında varoşlarda yaşayan 200 milyon kişi daha iyi su, sanitasyon ve barınma olanaklarına sahip oldu. Böylelikle bu konuda 100 milyon olarak belirlenen Binyıl Kalkınma Hedefi aşılmış da oldu.

Ancak, anne sağlığı, herkesin evrensel eğitime erişimi, toplumsal cinsiyet eşitliği gibi konularda hala ülkelerin hedeflere ulaşmak için çaba göstermesi gerekiyor.

Ayrıca özellikle çevresel sürdürülebilirlik ile ilgili bin yıl kalkınma hedefi ciddi bir tehdit altında görülüyor. Küresel karbondioksit emisyonu artmaya devam ederek, bugün 1990’daki seviyeden yüzde 46 artmış durumda bulunuyor.

2013 raporu orman alanları kaybının da çok endişe verici olduğunu vurguluyor. Denizlerdeki balık stoklarının sömürülmesi devam ederken, çeşitli, kuş, memeli ve diğer türlerin de daha da hızlı bir şekilde soyları tükenme riski ile karşı karşıya geldiklerini kaydediyor.

Raporda,kaydedilen ilerlemenin bölgeler arasında, ülkeler içindeki nüfus grupları arasında ve kırsal bölgere eşit olarak yayılmadığı da vurgulanıyor.

Rapor ayrıca küresel ekonomik krizin milyonlarca kişiyi işsiz bıraktığını, yoksul ülkelere yapılan kalkınma yardımlarının miktarının azalmasına neden olduğunu kaydediyor.

Tüm bunlara karşın raporda hedeflere ulaşmak için sürdürülebilir bir ivmeyle çalışılmaya devam edilmesi için çağrı yapılıyor ve ülkelerin 2015 sonrası kalkınma gündemlerini Binyıl Kalkınma Hedeflerindeki kazanımları üzerine inşa edecekleri bildiriliyor.

Rapor Binyıl Kalkınma Hedeflerine ulaşma çabalarının özellikle geride kalan bölgelerde ikiye katlanmasının acilen gerekli olduğunu kaydediyor.