İGR 2014: 800 milyon yoksulluğun pençesine düşme riski altında

hdr12014 İnsani Gelişme Raporu (İGR) kalkınmada ilerleme kaydedebilmek ve bu ilerlemeyi güvence altına alabilmek için temel sosyal hizmetlere evrensel düzeyde herkes için erişim sağlanması ve sosyal güvenlik ve tam istihdam alanlarında daha güçlü politikalar oluşturulması çağrısında bulunuyor.

Küresel lansmanı 24 Temmuz’da yapılan 2014 İnsani Gelişme Raporu, daha sonra İstanbul ve Ankara’da da tanıtıldı.

Ankara’daki toplantı 3 Eylül’de TEPAV’da Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz ve BM Türkiye Mukim Koordinatörü ve UNDP Mukim Temsilcisi Kamal Malhotra’nın katılımıyla yapıldı.

İstanbul’daki toplantı ise 4 Eylül’de Boğaziçi Üniversitesi’nde düzenlendi.

Sürekli kırılganlıklar, insani gelişmeyi tehdit ediyor. Söz konusu kırılganlıklar, politikalar ve toplumsal normlarla sistematik bir biçimde giderilemezse, ilerleme ne adil ne de sürdürülebilir olacak. İşte bu konu, “İnsani İlerlemeyi Sürdürmek: Kırılganlıkları Azaltmak ve Dayanıklılık Oluşturmak” başlıklı 2014 İnsani Gelişme Raporu’nun temelini teşkil ediyor.

Gelir bazlı yoksulluk ölçümlerine göre, 1,2 milyar insan günde 1,25 ABD Doları ya da çok daha az parayla geçiniyor. Ancak, UNDP’nin Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi’nin son verileri, 91 gelişmekte olan ülkede yaşayan yaklaşık 1,5 milyar insanın sağlık, eğitim ve yaşam standartları alanlarında tekrar eden yoksunlukları nedeniyle yoksulluk içinde yaşadığını gösteriyor. Yoksulluk genel anlamda azalıyor olsa da yaklaşık 800 milyon insan, herhangi bir zorluğun ortaya çıkması durumunda yoksulluğun pençesine düşme riski altında bulunuyor.

HDR2014UNDP Başkanı Helen Clark, rapor ile ilgili yaptığı açıklamada “Kırılganlıklar etkin bir şekilde ele alınırsa, tüm insanlar kalkınma konusundaki ilerlemelerden eşit bir şekilde faydalanma fırsatı bulur ve böylece insani gelişme giderek daha adil ve sürdürülebilir hâle gelir” dedi.

Rapor, kırılganlık konusuna yeni bir bakış açısı kazandırıyor ve dayanıklılığı güçlendirmek için yöntemler sunuyor.

2014 İnsani Gelişme Raporu oldukça önemli bir zamanda yayımlanıyor, çünkü dikkatler 2015’te tamamlanan Binyıl Kalkınma Hedefleri’ni takip edecek yeni kalkınma gündeminin oluşturulmasına yönelmiş durumda.

Norveç birinci, Nijer son sırada

İnsani Gelişme Endeksi (İGE) sıralamalarında, en altta ve en üstte bulunan ülkeler bu sene de aynı kaldı. Norveç, Avustralya, İsviçre, Hollanda, Amerika Birleşik Devletleri bu yıl da başı çekerken; Sierra Leone, Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Nijer listenin sonlarında kalmaya devam ediyor.

İnsani gelişme alanında elde edilen genel kazanımlara karşın, 2008-2013 yılları arasında tüm bölgelerdeki ilerleme 2000-2008 yılları arasındaki ilerlemeye oranla hız kaybetti. Arap ülkelerinde, Asya ve Pasifik bölgesinde, Latin Amerika’da ve Karayipler’de, İGE’nin ortalama yıllık büyüme oranı aynı dönemler kıyaslandığında yarıya düştü.

Bu yıl İGE değerlerindeki en ciddi düşüşler; süregelen çatışmaların gelir seviyelerinde azalmaya neden olduğu Orta Afrika Cumhuriyeti, Libya ve Suriye’de yaşandı.

Raporda Türkiye

Temel veri ve kıstaslardaki düzeltme ve güncellemeler nedeniyle 2014 İnsani Gelişme Raporu’ndaki değer ve sıralamaları daha önce yayımlanan raporlardaki değer ve sıralamalarla kıyaslamak yanıltıcı olabilir.

Bu seneki verilerde sıralamaları etkileyen çok önemli değişiklikler oldu.

Türkiye’nin 2013 İnsani Gelişme Endeksi (İGE) değeri 0.759 oldu. Bu değerle Türkiye, yüksek insani gelişme kategorisinde yer aldı ve 187 ülke ve bölge arasında 69. oldu. 2013’te verilerde yapılan değişiklikler göz önüne alındığında, 2012 ile kıyaslandığında Türkiye’nin sıralamasında gerçek anlamda bir değişiklik olmadı. 2013 yılı verilerine ve hesaplama yöntemlerine göre Türkiye, 2012 İGE sıralamasında da 187 ülke ve bölge arasında 69. sıradaydı.

1980 ve 2013 yılları arasında Türkiye’nin İGE değeri 0,496’dan 0,759’a yükseldi. Bu da, toplamda yüzde 53’lük, yıllık bazda ise yüzde 1,30’luk bir artış anlamına geliyor.