BM Küresel Yeşil Düzenin Finansmanı ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Ulaşılması için Cesur Adımlar Atılması Çağrısı Yapıyor

TDR2019-300x209UNCTAD tarafından yayınlanan 2019 Ticaret ve Kalkınma Raporunda, BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına (SKA) ancak uluslararası ekonomik oyunun kurallarını değiştirecek, kamu sektörünün önceliğinde gerçekleştirilecek büyük bir yatırım atağı için gerekli kaynakları arttıracak ve küresel ekonomiyi genişleme hattına sokacak siyasi iradenin bulunması halinde erişilebileceği belirtiliyor.

Prof. Dr. Erinç Yeldan tarafından Bilkent Üniversitesinde 25 Eylül’de yapılan rapor tanıtımı takiben Prof. Dr. Özgür Orhangazi, Kadir Has Üniversitesi, Doç. Dr. Sevil Acar, Boğaziçi Üniversitesi ve Dr. Öğr. Üyesi Elif Karaçimen, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, katılımıyla “Kalkınmakta olan ülkeler perspektifinden küresel ekonomi” konulu bir panel de düzenlendi.

Prof. Dr. Yeldan, günümüz küresel ekonomisinin “Endişeler Çağı” döneminden geçmekte olduğunu, üretimin azaldığını, yatırımların durağanlaştığını, ücretlerin düştüğünü, küresel eşitlsizliklerin ve sosyal dışlamanın arttığını belirtti.
Prof. Yeldan sunumunda UNCTAD Dairesi Başkanı Richard Kozul-Wright, “Küresel ekonomi herkese eşit hizmet etmiyor. Hali hazırdaki politika, kural, piyasaların dinamikleri, şirketlerin gücü ve ekonomik uçurumların belirlediği uçurum büyük olasılıkla daha da büyüyecek ve çevreye verilen zarar artacak” açıklamasına yer verdi.

Rapor, Büyük Buhran Döneminin anahtar politikasını, “Küresel Yeşil Yeni Düzen” başlığı altında küresel boyutta yeniden ele alıyor. Yeni Yeşil Düzen’in, küresel mali kriz sonrasında yıllar süren kemer sıkma politikaları ve güvensizlik ortamından sonra yeni ve temiz bir başlangıç yapılabilmesi için doğru politika çerçevesi olduğu, gelir adaletini güçlendireceği ve çevreye verilen zararı terse dönüştürebileceği ifade ediliyor. Bu yeni düzenle borç fonları, sermaye piyasaları ve bankaların kalkınma için birlikte çalışmalarını ve bu anlaşmayı finanse etmelerini sağlayacak bir dizi reform önerisi masaya konuyor.
İklim değişikliği dünyanın dört bir yanında ciddi hasara neden oluyor ve varoluşsal bir tehdit oluşturuyor. Küresel ekonominin karbonsuz hale getirilmesi için kamu sektörü öncülüğünde, başta ulaşım, enerji ve gıda sistemlerinde olmak üzere ciddi bir yatırım artışı gerekiyor. Söz konusu adımların, hedefleri belli sübvansiyonlar, vergi teşvikleri, krediler ve garantilerin yanı sıra araştırma, kalkınma ve teknoloji adaptasyonunu içeren etkili sanayi politikaları ile desteklenmesi gerekiyor.

Raporda, söz konusu politikalar için yeni kuşak ticaret ve yatırım anlaşmalarına ve fikri mülkiyet hakkı ve lisans yasalarında değişikliklere ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor. Ancak, kalkınmakta olan ülkelerin karbon ekonomisinden hızla kurtulmaları için daha özel önlemler ve finansal desteğe ihtiyaç duyacakları aktarılıyor.

UNCTAD ekonomistleri, yeşil yatırımlarda yıllık %2’lik bir artışın, bir diğer deyişle 1,7 trilyon ABD Doları seviyesinde bir yatırımın –ki bu da hükümetlerin fosil yakıtları sübvanse etmek için kullandığı mali kaynağın üçte birine denk geliyor, küresel istihdamda en az 170 milyonluk bir artış; gelişmekte olan ülkelerde daha temiz sanayileşme; ve karbon emisyonunun uluslararası 2030 Gündemi ile belirlenen tarihe kadar daha güçlü bir biçimde azaltılmasını sağlayacağını tahmin ediyor.

Her ülkeye uygun politikaların farklılık gösterebileceği, ancak söz konusu politikaların mali teşvik, altyapı ve yeşil enerjiye kamu yatırımlarının yönlendirilmesini ve ücretleri arttıracak önlemleri içermesi gerektiği belirtiliyor.