Evrende Bir Köşe: Dara’nın Hikâyesi

Dara, ev stüdyosunda taslak çizimlerini yapıyor. Emrah Özesen/IOM 2018
Dara, ev stüdyosunda taslak çizimlerini yapıyor. Emrah Özesen/IOM 2018

Dünyadaki pek çok umut dolu yeni mezun gibi Dara da inandığı şeyin peşinden gitmek istedi. 2013 yılında iç mimari bölümünden mezun olduktan sonra, yeni maceralar ve fırsatlar aramak için yeni bir şehre taşınmaya karar verdi.

Aslen Humuslu olan Dara, Suriye’nin batısındaki bu şehirden ayrılmak üzere eşyalarını topladı ve kariyerine başlamak için tek başına Şam’a doğru yola çıktı. Çoğu genç profesyonel gibi, ailesinden ilk kez ayrıldı ve 160 kilometre uzakta yaşamaya başladı. Yeni bulduğu bu bağımsız yaşama ve zor işine yeni yeni alışmaya başlıyordu ki Suriye’de savaş patlak verdi.

Çevrenin giderek daha güvensiz bir duruma gelmesi, seyahatleri de riskli bir hâle getirdi ve Dara, ülke içindeki sevdiklerini daha seyrek ziyaret etmeye başladı. Şam’ın tarihi bölgesinde küçük bir odadan oluşan yeni evi bir anda onun için bir sığınak oldu ve bu evi kendi sığınağı haline getirmek için özel çaba göstermeye karar verdi. Odasının küçük bir köşesini kişisel rahatlama alanı olarak düzenledi. Bu alanı, gevşeyip dinlenebileceği ve kendini ifade edebileceği en değerli nesnelerle doldurdu.

Tasarım becerilerini iç huzurunu sağlamak için kullanmaya nasıl başladığını açıklayan Dara, “Çok fazla değişiklik olduğu için sürekli bir daireden başka bir daireye taşınmak zorunda kaldım. Yine de kendimi evimde ve güvende hissettiğim o köşeyi her gittiğim yerde oluşturmayı başardım,” diyor.

Bu uygulama yeni bir girişimin de doğmasını sağladı: Köşeler ismini verdiği yan iş. Dara, müşterilerinin evleri için de bu tür alanlar tasarlamaya başladı. Yerel bir restoran Dara’ya ileri dönüşümlü materyaller kullanarak masalar ve sandalyeler tasarlama işini verdi. Proje istikrarlı bir şekilde ilerliyordu ve Şam artık kendini evinde hissettiği bir yere dönüşmeye başlamıştı. Ta ki çatışma 2015 yılında şiddetlenene kadar… Mahallesine füze atıldığında, artık ayrılmaktan başka çaresi kalmadığını anladı. Son bir kez Humus’a gitmeyi başardı ve ardından ağabeyinin yanına, Türkiye’ye kaçtı.

“Suriye’deki son günümü hatırlıyorum, soğuk bir kış gecesiydi,” diye anlatıyor Dara. “Gerçekten gidiyor olduğum fikrini idrak edememiştim. Yolu izlerken hatıralar gözlerimin önünden bir film şeridi gibi geçiyordu. Bu veda bende büyük bir değişime yol açtı. Sıfırdan başlayacağım yeni bir hayata doğru yol alıyordum.”

Ayaklanma nedeniyle Dara’nın hayallerini bir süreliğine rafa kaldırması, farklı bir ülkede yeni bir düzen kurması gerekmişti. Dil ve adetler farklıydı, ailesi ise artık ondan daha da uzaktaydı. Fakat genç, azimli girişimci daima bir çare bulur. Dara da kısa sürede tekrar rotasına döndü. 2017 yılında, Inno Kampüsü’nde Uluslararası Göç Örgütü (IOM) tarafından desteklenen bir girişimcilik eğitimi hibe programına kabul edilen ekibin bir parçası oldu. Gaziantep Üniversitesi’nin ev sahipliği yaptığı hareketli kampüs; bir atölyeden, sınıftan, toplantı odasından ve büyük bir laboratuvardan oluşuyordu.

Inno Kampüsü’ndeki iki buçuk aylık kursta onun gibi 67 genç girişimci Türkiye’nin üç şehrinde, Gaziantep, İzmir ve Şanlıurfa’da eğitim gördü. Eğitime katılanlar tasarım düşünüşü, pazarlama, bağış toplama ve meslekle ilgili diğer önemli konularda değerli beceriler kazandı. Gönüllü uygulayıcılar, öğrencilere özel konularda eğitim vermek için geldi ve tüm katılımcılara fikirlerini hayata geçirmeleri için sürecin tüm aşamalarında destek sağlayacak deneyimli birer akıl hocası atandı. Katılımcıların yarısı Suriyelilerden, yarısı Türklerden oluşuyordu. Bu da, her iki toplumun karşılıklı bağlantılar kurmasını ve ortaklıklar geliştirmesini kolaylaştırdı.

Eğitimi tamamladıktan sonra, Dara ve üç genç Suriyeli profesyonelden oluşan ve pazarlama, bilgisayar programcılığı ve finans alanında uzmanlaşan ekip, Köşeler fikrini hızla hayata geçirmek için IOM’den 7.000 Dolar hibe kazandı. Ekip, başlangıç desteği olarak verilen bu parayı ham madde ve ekipman yatırımı yapmak, aynı zamanda reklam ve pazarlama giderlerini karşılamak için kullandı.

Tüm girişimler gibi Köşeler’in de büyüme ağrıları vardı. Ne yazık ki Dara ve ekip arkadaşlarının Türkiye’yi kendileri için bir ev haline getirmek üzere uğraş vermeleri de gerekiyordu. Oturma izinleri, işi güvence altına almak, dili öğrenmek gibi pek çok zorlukla başa çıkmalılardı. Fakat onlar fikirlerinden emindi ve başarıya ulaşmak için kararlıydı.

“Proje yalnızca benim göçmenlik deneyimimden gelmiyor. Günlük yaşamlarında baskılar veya mali zorluklarla karşılaşan herkes için bir fikir olarak geliştirildi,” diyor Dara.

“Yaşadıkları yerde kendisini huzursuz hisseden her birey için özel bir rahatlama köşesi oluşturmayı amaçlıyor. Burada kendi alanımı yaratmam pek kolay olmadı ama hayat devam etmek zorunda. İşte benim de projemle yapmaya çalıştığım şey tam olarak bu: Her birey için, tıpkı kendime yaptığım gibi bir ferahlama ve konfor alanı sağlamak.”

Köşeler ekibi şimdi Inno Kampüsü büyük laboratuvarında bulunan lazer ve üç boyutlu yazıcıları kullanarak ileri dönüşümlü veya geri dönüşümlü materyaller ile alternatif mobilyalar tasarlıyor. Japon robotik şirketi gibi Gaziantep’teki uluslararası işletmeler için kişiliklerini ve markayı yaratıcı bir şekilde yansıtan çalışma alanlarının tasarımını gerçekleştiriyor.

Dara, “Hedefim on yıl içinde Türkiye genelindeki kafeler, bireyler ve büyük işletmeler için tasarımlar yapmak,” diye ekliyor. “Hayallerime inanıyorum. Bu noktaya ulaşmam zaman aldı ve en başta bu yalnızca bir hayaldi, fakat şimdi beş yılın ardından gerçek olduğunu görüyorum. En zoru olan ilk ve ikinci adımları attım.”

Dara, uzun vadeli hayalini gerçeğe dönüştürmek üzere emin adımlarla ilerliyor. Birkaç ay önce, yaptıkları işi bir üst kademeye ulaştırmak amacıyla işletmelerini, şık iç tasarımlara yönelik talebin daha yüksek olduğu İstanbul’a taşıdılar.

Yeni bir ofis ayarlandı ve Dara bu yeni şehirde Köşeler’in kayıt ve tescil işlemleriyle ilgileniyor. IOM sponsorluğundaki program kapsamındaki akıl hocaları, ekibe işletmelerini yeni bir kademeye taşırken de yol göstermeye devam edecek. Dara, diğer genç profesyonellere liderlik yapmaya da başladı. Gaziantep Üniversitesi’nde mimarlık ve tasarım sınavlarına hazırlanan gençlere çizim dersleri veriyor.

Hayallerinin peşinden koşmak isteyen tasarımcılara şu tavsiyede bulunuyor: “Pek çok aşamada korkacaksınız, fakat bu korku sizin doğru yolda ilerlemenizi sağlayacak. Hedefiniz için azimle çalışırsanız başarıya ulaşacaksınız. Korkular bizi yaratıcı kılıyor. Kendinize inanın.”

Bu makale, IOM Gaziantep Ofisi’nden İletişim Asistanı Nadine Al Lahham’ın raporlama desteğiyle, IOM Operasyonlar ve Acil Durum Birimi’ne bağlı Kamu Bilgilendirme Sorumlusu Angela Wells tarafından kaleme alındı.