ILO, Suriyeli mülteciler ve ev sahibi topluluklar için insan yakışır işleri teşvik için güney-güney işbirliğini destekliyor

ilo-sstcÜrdün, Lübnan, Irak ve Türkiye’den sosyal ortaklar Ürdün’de bir araya gelerek, dört ülke arasında bilgi, beceri, kaynak ve teknik yöntem bilgisi alışverişini hedefleyen Güney-Güney ve Üçgen İşbirliği (SSTC) girişimi kapsamında, bölgede Suriyeli mülteciler ve ev sahibi topluluklar için insana yakışır işlerin desteklenmesini tartıştılar.

Lübnan, Irak, Ürdün ve Türkiye’den hükümet, işveren ve işçi temsilcileri Nisan ayında Ürdün’de bir araya gelerek, bölgede Suriyeli mülteciler ve ev sahibi toplulukların istihdam ve geçim ihtiyaçlarını çözümlemede kaydedilen başarılar ve karşılaşılan zorluklara ilişkin görüş ve deneyim alışverişi yaptılar.

ILO tarafından düzenlenen gezi kapsamında, Ürdün’de Amman, İrbid, Ceraş, Madaba ve Mafrak şehirlerinde mülteciler ve ev sahibi toplulukların insana yakışır işe erişmeleri için faaliyet gösteren yerler ve müdahaleler incelendi.

Çalışma gezisi, dört ülke arasında bilgi, beceri, kaynak ve teknik yöntem bilgisi alışverişini hedefleyen Güney-Güney ve Üçgen İşbirliği (SSTC) girişimi kapsamında gerçekleşti. Daha önce bu yıl Türkiye’ye düzenlenen ve Ankara ile Gaziantep’te istihdam müdahalelerini kapsayan çalışma gezisinin devamı niteliğinde.

Türkiye ve Ürdün’e yapılan çalışma gezilerinin ardından, SSTC faaliyetleri dizisinin sonuncusu olarak, dört ülke arasında iki günlük bölgesel diyalog çalıştayı yapıldı. Çalıştayda katılımcılar, Türkiye, Lübnan ve Ürdün’de ILO Mülteci Destek Programı’na vurguyla, ülkelerin farklı deneyimlerini dinleme, kendi başarılarını ve uygulamalarından çıkardıkları dersleri karşılaştırma fırsatı buldular.

ILO Arap Ülkeleri Bölge Direktör Yardımcısı Frank Hagemann, Amman’daki çalıştayda sosyal ortaklara şunları söyledi: “Suriye mülteci krizi ve daha genel olarak BM yanıtı kapsamında, ILO, sosyal ve ekonomik istikrarı korumaya, Suriyeli mültecilere ev sahipliği yapan ülkelerde dayanıklılığı güçlendirmeye, bir yandan da insana yakışır iş ilkelerine dayalı olarak uzun vadeli kalkınmanın yolunu açmaya çalışıyor.”

Çalıştayda ele alınan konular arasında mülteciler ve ev sahibi toplulukların kayıtlı işgücü piyasasına erişimini kolaylaştıracak politika önlemleri; ulusal çalışma hukuku ve Uluslararası Çalışma Standartları’na uyum bakımından ulusal kurumlar ve sosyal ortakların rolü; mülteciler ve ev sahibi toplulukların üretken ve insana yakışır iş imkanlarına erişimlerini güçlendirmede özel sektörün rolü; mülteciler ve ev sahibi topluluklar için kısa vadede istihdam imkanları yaratmaya yönelik yaklaşımlar; beceri geliştirme ve istihdam hizmetleri yoluyla mülteciler ve ev sahibi toplulukların istihdam edilebilirliğinin güçlendirilmesi vardı.

Ürdün Çalışma Bakanlığı Genel Sekreteri Ziad Obeidat, ILO’ya şunları söyledi: “Bu çalıştay, Lübnan, Irak, Ürdün ve Türkiye’den uzmanlar için, Suriye mülteci sorununu ele almada kendi ülkelerinde benimsenen usuller hakkında görüş ve deneyimleri paylaşma imkanı sağlıyor. Ürdün, Suriye Krizine Yanıt Planı kapsamında uluslararası toplum ile işbirliği yapıyor, hem Ürdünlüler hem de Suriyeli mültecilerin ihtiyaçlarını karşılamak için anılan taraflar ile gerçek bir ortaklık kurmuş durumda.”

Ürdün Deneyimi – Çalışma Gezisi

Ürdün’e yapılan çalışma gezisi, katılımcıların, girişimlerin Ürdünlü ve Suriyeli kadınlar ve erkekler ile ülkenin işgücü piyasasına etkilerini yerinde incelemelerine imkan tanıdı.

Katılımcılar, Suriyeli işçilerin inşaat sektöründe esnek çalışma izni alabilmesini destekleyen Ürdün İşçi Sendikaları Genel Federasyonu temsilcileriyle görüştüler. Ayrıca, Suriyeli çiftçilerin çalışma izni almalarına ve kayıtlı işgücü piyasasına erişimlerini artırmaya katkı sağlamak için benzer önlemler alan ziraat kooperatifleriyle de bir araya geldiler. Gezideki en önemli olaylardan birisi, ILO’nun desteğiyle Çalışma Bakanlığı tarafından kurulan, çalışma izni hizmetlerini işçilerin daha yakınına getiren mobil çalışma izni merkezine yapılan ziyaret oldu.

Heyetler, Önceki Öğrenimi Tanıma (RPL) programı yoluyla Suriyeli mülteciler ve Ürdünlülerin daha iyi işler bulmalarını destekleyen, ILO ile işbirliği yapan bir mesleki eğitim merkezini ziyaret ettiler. Program, kişilerin genelde kayıtdışı çalışırken edinmiş oldukları beceri ve uzmanlıkları değerlendiriyor ve resmi olarak tanındığını belgeliyor.

Türkiye’den HAK-İŞ Konfederasyonu temsilcisi Recep Atar “Mülteciler iç savaş gibi olağandışı koşullarda ülkelerini terk ediyor. Bu nedenle birçok mültecinin yanında destekleyici belgeler (sertifikalar) bulunmuyor; ancak insanların hangi becerilere ne düzeyde sahip olduklarını kanıtlamaları için o belgeler gerekiyor. Bu anlamda, ev sahibi ülkeler, mültecilerin bilgi, beceri ve yeteneklerini kanıtlayabilmelerini sağlamak için önceki öğrenimin tanınmasına odaklanmalı” dedi.

Heyetler ayrıca, çeşitli şehirlerdeki fabrikaları ve Suriyeliler ile Ürdünlülerin ortak girişimi olarak kurulan bir mutfağı ziyaret ettiler. Ürdün’de ekonomik büyüme, iş yaratma ve kaliteli hizmet sağlamayı destekleyen, ILO’nun Ürdün Anlaşması’na Destek Programı kapsamında çeşitli müdahalelerden yararlanan işçilerle tanıştılar.

Lübnan Eğitim ve Yükseköğretim Bakanı Danışmanı Jinane Chaaban şunları söyledi: “Bugün, fabrika işçileriyle tanışma ve fabrikada yaptığı işler hakkında sorular sorma fırsatımız oldu. İşçilerden biri, iki aydır fabrikada çalıştığını, ILO’nun desteğiyle bu işe girdiğini, makine ve ekipmanı güvenli biçimde kullanmayı öğrendiği eğitim programına devam ettiğini söyledi. Bunun benzerlerinin daha fazlasını Lübnan’da görmek istiyoruz. Fabrikalar, makine kullanımı ve diğer alanlarda işçi eğitimi için daha çok eğitim programına ihtiyaç duyuyor.”

Temsilciler, Madaba ve İrbid’de ILO tarafından desteklenen istihdam merkezlerini ziyaret ettiler. Bu merkezler, mesleki danışmanlık, eğitim fırsatları ve iş bulma hizmetleri yoluyla, iş arayan Ürdünlü ve Suriyelileri işverenlerle buluşturmak üzere ülke genelinde kurulan merkezler zincirinin bir parçası.

Heyetler son olarak, ILO’nun bir yanda altyapıyı güçlendirirken diğer yanda iş yaratmayı hedefleyen İstihdam-Yoğun Altyapı Programları (EIIP) sahalarından birini gezdiler.

Heyetler, kadınların ihtiyaçlarını ele alan toplumsal cinsiyete duyarlı girişimler yoluyla, hem mülteci hem de ev sahibi ülke vatandaşı kadınların işgücüne katılımının güçlendirilmesini gerektiğini vurguladılar. Ayrıca, Ürdün deneyimini öğrenmenin çok faydalı olduğuna, ancak diğer yandan dört ülke arasında sosyo-ekonomik ve işgücü piyasası koşullarının farklılık gösterdiğine işaret ettiler.

Irak Sanayi Federasyonu temsilcisi Maherah Kassim Shaalan şunları söyledi: “Irak’taki durum farklı çünkü Suriyeli mültecilere ek olarak yurt içinde yerinden edilmiş 2,5 milyon Irak vatandaşı var. (Irak’ta) Mültecilerin ülkedeki işgücü piyasasında istihdamına katkıda bulunacak, aynı zamanda da Iraklıların işsizlik sorununa el atacak daha çok sayıda uluslararası programa ihtiyaç duyuyoruz.”