WFP: Karar verme hakkı: Sığınmacıyken paha biçilmez bir duygu

WFP-Suraj_Sharma_018Mağazalarda temel ürünlerin ücretini ödeyebilmek ve karar verme hakkına sahip olmak Mohammad’in –  paha biçilmez olarak tarif edebildiği bir duygu.

“Bu duyguyu anlatmam mümkün değil. Yeniden insan olduğumu hissediyorum … Dükkanlarda bir şey alırken, mağaza sahibinin bana diğer müşteriler gibi davrandığını görünce kendimi daha iyi hissediyorum”, diyor Mohammad.

2015’te 45 yaşındaki Mohammad, memleketi Halep’ten ayrılıp Türkiye’nin kuzeybatısındaki Biga yarımadasına sığınmış.

1 sene sonra ailesi yanına gelmiş. Yaklaşık 18 ay önce, Sosyal Uyum Yardım (SUY) programı kapsamında nakit yardımı almaya hak kazanmışlar.

SUY, Türkiye’deki en ihtiyaç halindeki sığınmacıların 1,6 milyondan fazlasına yardım sağlayan bir nakit yardım programı. Neredeyse tamamen Avrupa Birliği tarafından finanse edilen bu program, Türkiye Hükümeti’nin hayati desteğiyle, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) ve Türk Kızılayı tarafından ortaklaşa uygulanıyor.

Program, ihtiyaç halindeki sığınmacı ailelerinin hayatlarına normallik ve istikrar duygusu getirmeyi amaçlıyor. Nakit yardım, kira, faturalar, yemek gibi en temel ihtiyaçları karşılamak için kullanılıyor. Yararlanıcılar ise bu yardımı nasıl harcayacaklarına kendileri karar veriyor.

Nakit yardımı almaya hak kazanmak için ailelerin belirli kriterleri karşılamaları gerekiyor.

Memleketten yemek

Mohammad’in çocukları olan Khawla, Ayşe Nur, Selam, Ali ve Khaluf tarafından tutulan memleketin en güçlü hatıraları yemeklerle ilgili. SUY yardımını almaya başladıktan sonra onların annesi, Khadijeh, ailenin favori yemeğini yapmaya başlamış – Mulukhiyah – Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da popüler olan sebze temelli bir yahni türü.

“Memleketten yemek hazırlayabilmek rahatlatıyor. Ancak asıl rahatlık kocamın gözlerinde gördüğüm ferahlık,” diyor Khadijeh.

Mohammad, bu rahatlamanın kirayı ödeyebileceğini bilmenin ve sabit harcamaları karşılamak için ara sıra çıkan yarı zamanlı işlere muhtaç kalmamanın verdiği güvenden kaynaklandığını belirtiyor.

Bu duygu, çok amaçlı SUY nakit yardımından faydalanan 1,6 milyondan fazla kişi arasında yaygın olarak paylaşılıyor.

Halep’ten gelen 38 yaşındaki Hussein, de Bursa’da şehrinde yaşıyor. Geniş ailesiyle birlikte küçük bir dairede yaşıyor. 2017’de ailesi SUY yardımını almaya başlamış.

“Hayat çok zordu ama Kızılaykart-SUY onu kolaylaştırdı. En azından kirayı ve faturaları ödeyebiliyoruz”, diyor Hussein.

Sığınmacıların birçoğunun memleketine dönme ve orada yeni bir hayat kurmak için uzun vadeli hayalleri varken, aynı zamanda Türkiye’nin gelenek ve göreneklerine uyum sağlamaya çalışıyorlar. SUY nakit yardımı bu uyarlamayı daha yumuşak hale getiriyor.

Mohammad’in çocuklarından ikisi – Ali, 14, ve Khawla, 9, okula gidiyorlar. 6 yaşındaki Selam ise gelecek sene okula başlayacak.

Mohammad, çocuklarının okula seve seve gittiklerini, çünkü kıyafet ve temel okul malzemelerine sahip olduklarınıve böylece diğer çocuklardan çok farklı hissetmediklerini söylüyor.

“Bunun benim param olmadığını ve bir yardım olduğunu biliyorum. Ama ev sahibi toplum benim olduğunu zannediyorlar. Biraz saygı görüyorum. Çocuklarım da daha normal hissediyorlar” diyor. “Bir sığınmacı olma zorluğunun ortasında, karar verebilme hakkının bu kadar önemli olacağını asla düşünmezdim. Ama fark ediyor. Bu paha biçilmez bir duygu”.