Türkiye’nin Kelebekleri Arazi Rehberi

kelebek-rehberi
Birleşmiş Milletler Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı (GEF SGP) desteğiyle Türkiye’nin Kelebekleri Arazi Rehberi yayınlandı. Rehber kelebeklerle ilgili arazide kullanılabilecek, tanımlama için önemli bilgileri içeren ayrıntılı bir kitap olma özelliği taşıyor.

Barındırdığı yaklaşık 380 kelebek türüyle Avrupa’daki tüm ülkelerden daha zengin bir ülke olan Türkiye’de bazı bölgelerde bir ülkede görülecek kadar kelebek türüne rastlanıyor. Örneğin Artvin’de görülebilen kelebek sayısı, Slovenya, İsveç, Finlandiya’dan daha fazla. Türkiye’deki kelebeklerin 50’ye yakını da endemik, yani yalnızca Türkiye’de görülüyor. Ancak kelebekler Türkiye’de aynı zamanda nesli yüksek oranda tehlike altındaki canlı gruplarından birisi. Neredeyse her 10 kelebek türünden birinin nesli yok olma tehlikesinde.

Doğa Koruma Merkezi (DKM) bu nedenle çalışmalarının odak noktalarından birisine kelebeklerin korunması koymuş bir sivil toplum kuruluşu (www.dkm.org.tr). Aynı zamanda Avrupa Kelebekleri Koruma Örgütü (Butterfly Conservation Europe; www.bc-europe.eu) Türkiye temsilcisi olan DKM, kurulduğu 2004 yılından bu yana kelebeklerle ilgili çok sayıda proje gerçekleştirdi. DKM’nin kelebek çalışmalarının sonuncusu da Türkiye’nin Kelebekleri Arazi Rehberi’nin yayınlanması oldu.

Doğa Koruma Merkezi 2018-2019 yılları arasında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı (UNDP GEF SGP) desteğiyle Türkiye’nin Kelebekleri Arazi Rehberi Projesi’ni hayata geçirdi. Proje kapsamında Türkiye’deki kelebeklerle ilgili arazide kullanılabilecek, tanımlama için önemli bilgileri içeren ayrıntılı bu rehber kitap yayınlandı. Bu yayın, Türkiye’de doğa koruma çalışanları ve doğa rehberleri açısından önemli bir boşluğu doldurmayı hedefliyor. Bu rehberle  Türkiye’nin kelebekleriyle ilgili farkındalık oluşturulması, kelebek gözlemciliğinin yaygınlaştırılması ve bu sayede Türkiye’de kelebeklerle ilgili profesyonel veya gönüllü olarak toplanan ve doğa korumaya hizmet edecek bilginin/verinin arttırılması hedefleniyor.

Türkiye’de kelebek gözlemciliğinin artmasının en temel tetikleyicisini Türkiye’deki yüksek kelebek zengi oluşturuyor. Proje kapsamında basılan bu konudaki en güncel arazi rehberinin büyük bir ihtiyaca cevap vereceğini düşünülüyor. Ahmet Baytaş tarafından hazırlanan ve 260 sayfanın üzerinde renkli basılan rehber kitapta, 377 kelebek türünün her birinin Türkçe ve bilimsel adları, arazide tanımlamada kullanılabilecek ipuçları, uçuş dönemleri, yaşadıkları habitatlar, Türkiye’deki dağılımları ve tırtıllarının beslendiği bitkilerle ilgili bilgi veren metinler bulunuyor. Ayrıca, çok ender görülen ya da yerel olarak bulunan bazı türler, rastlantısal konuklar ve arazide tanımlanması neredeyse imkansız olan bazı kelebekler dışında, her kelebeğin doğal ortamda çekilmiş renkli fotoğrafları da veriliyor.

Çocuklardan yetişkinlere herkesin kullananileceği bu arazi rehberinin çok sayıdaki fotoğraf ve barındırdığı detaylı bilgiyle arazi gözlemlerinde büyük kolaylık sağlaması bekleniyor. Türkiye’nin Kelebekleri Arazi Rehberi’ne tüm  kitapevlerinden ve internetten ulaşılabilinir.