UNHCR Türkiye – 2018 Yılında Öne Çıkanlar

unhcr-20182018 yılında UNHCR Türkiye’nin en önemli gündem maddelerinden birisi, Türkiye Cumhuriyeti DEvleti ile UNHCR Türkiye arasında imzalanan Ev Sahibi Ülke Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi oldu. Ev Sahibi Ülke Anlaşması, UNHCR’nin mülteci ve sığınma konularında Türkiye’yle uzun bir süredir devam eden işbirliğini resmi bir zemine kavuşturup sağlamlaştırmak üzere, T.C. Dışişleri Bakanlığı ile UNHCR arasında 1 Eylül 2016 tarihinde imzalanmıştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Ev Sahibi Ülke Anlaşması’na ilişkin kanunu onaylayıp 7 Mart 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlamasının ardından 1 Temmuz 2018 tarihinde Anlaşma yürürlüğe girmiştir. UNHCR, Anlaşma ile mültecilere sağlanan koruma ve yardımlar anlamında hükümete desteğini güçlendirmeyi hedeflemektedir.

UNHCR Türkiye’nin 2018’deki önemli faaliyetlerinden bir diğeri, altı geçici barınma merkezinin (GBM) kapatılmasında ve üç geçici barınma merkezindeki yoğunluğun azaltılmasında Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’ne (GİGM) destek sağlaması olmuştur. GBM’lerde bulunan mültecilere kendi seçtikleri ildeki kentsel bir alana, bulundukları GBM’nin kapatılması durumunda ise GİGM’nin belirlediği bir başka GBM’ye taşınma, yoğunluk yoksa bulundukları GBM’de kalmayı sürdürme seçenekleri sunulmuştur. UNHCR, bulundukları GBM’den ayrılmayı seçen mültecilerin yer değiştirmelerine katkı ve destek sağlamıştır. Bu çerçevede acil ihtiyaçları, ulaşım ve kira masraflarını karşılamak üzere bir kereye mahsus yer değiştirme yardım paketi verilerek kentsel alanlara taşınan 60.490 mülteciye 65 milyon TL’nin üzerinde yardım yapılmıştır. Ayrıca başka GBM’lere taşınan yaklaşık 8.685 mülteciye ulaşım yardımı sağlanmıştır.

UNHCR Türkiye, 2018 yılında %72’si Suriyeli, %28’i diğer tabiiyetlerden 16.040’ın üzerinde mültecinin üçüncü ülkeye yerleştirme dosyasını 18 ülkeye sunmuştur. Üçüncü ülkeye yerleştirme, uluslararası toplumun sorumluluk paylaşımında önemli bir yere sahiptir ve bu çalışmalar sayesinde hassas durumdaki mülteciler kalıcı bir çözüm olarak üçüncü ülkeye yerleştirilme seçeneğinden yararlanıp yeni bir hayat kurma fırsatına kavuşabilmektedirler. 

Yılın bir diğer önemli haberi, UNHCR’nin 10 Eylül 2018 itibarıyla kayıt alma ve mülteci statüsü belirleme işlemlerini sonlandırmasıdır. UNHCR, 1 Ocak-10 Eylül 2018 tarihleri arasında 5.410 başvuru sahibinin mülteci statüsünü işleme koyup karara bağlamış, bu tarihte Türk makamlarıyla alınan karar çerçevesinde mülteci statüsü belirleme faaliyetlerini durdurmuştur. Bu tarihten itibaren uluslararası koruma başvuru kayıt ve işlemlerini yapma yetkisi tamamen Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’ne geçmiştir.