Ürdün, Lübnan, Irak ve Türkiye’den üçlü yapı ortakları Türkiye’de buluşarak mülteciler ve ev sahibi topluluklar için insana yakışır işlerin desteklenmesini görüştüler

SSTCÜrdün, Lübnan, Irak ve Türkiye’den üçlü yapı ortakları, Güney-Güney ve Üçlü İşbirliği (SSTC) girişimi kapsamında 29-31 Ocak 2019 tarihlerinde Türkiye’de buluştular. ILO, SSTC yoluyla mevcut kalkınma işbirliği programlarını tamamlıyor ve yeni girişimleri teşvik ediyor. Bilgi, beceri, kaynak ve teknik yöntem bilgisinin paylaşılması yoluyla üçlü yapı ortaklığının ve kapasitelerin geliştirilmesi ön planda tutuluyor.

2015 yılında yapılan “Suriye mülteci krizinin işgücü piyasasına etkilerine ilişkin Bölgesel Diyalog” çalıştayının sonuçlarına dayanılarak, Ürdün, Lübnan, Irak ve Türkiye arasında başlatılan SSTC girişimi, mülteciler ve ev sahibi topluluklar için insana yakışır işlerin desteklenmesi bakımından elde edilen başarılar, başlıca zorluklar ve alınan dersleri değerlendirmeyi hedefliyor. Türkiye’ye düzenlenen çalışma gezisi, insana yakışır işlerin nasıl destekleneceğine ilişkin bilgi, deneyim ve iyi uygulamaların paylaşılmasının yanı sıra, kriz ortamlarında iş yaratma yaklaşımlarının tartışılması için platform işlevi gördü.

Sosyo-ekonomik durum ve işgücü piyasalarının Ürdün, Lübnan, Irak ve Türkiye arasında önemli farklılaşma gösterdiğini dikkate alan üçlü yapı ortakları, deneyimleri paylaştılar ve ortaya çıkan yeni iyi uygulamaları tartıştılar. Birinci günde Ankara’da yapılan çalışma grubu tartışmalarından sonra, Gaziantep’e iki günlük saha gezisi düzenlendi.

Türkiye, Lübnan ve Ürdün’de ILO Mülteci Destek Programı hakkında bilgi alan katılımcılar, üçlü çalışma grupları halinde, yaklaşımları tartıştılar. Birinci oturumun konusu, Türkiye’de Mülteci Destek Programı’nın birinci ayağı olan beceri geliştirmeye odaklandı; ikinci oturum ise, Program’ın ikinci ayağı olan yerel ekonomik kalkınma ve iş yaratmanın desteklenmesinde başarılı yaklaşımları ele aldı. Katılımcılar son oturumda, Mülteci Destek Programı’nın üçüncü ayağı olan işgücü piyasası yönetişim kurumları ve mekanizmalarının desteklenmesini görüştüler.

Katılımcılar genel olarak, ülke bağlamları ve işgücü piyasası durumlarının büyük ölçüde farklılık gösterdiğini vurguladılar; ancak bazı ortak yaklaşımları da tespit ettiler. Ürdün’den bir katılımcının ifade ettiği üzere: “Ürdün’de, Türkiye ile aynı hedefleri paylaşıyoruz. Mültecileri ve ev sahibi toplulukları işgücü piyasasına hazırlayacak teknik beceriler kazandırmak ve krizi bir fırsata çevirmek istiyoruz.”

Ankara’daki tartışmaların ardından, üçlü yapı ortakları Gaziantep’e gittiler ve Gaziantep Sanayi Odası ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkarlar Odası gibi ortaklarla birlikte ILO’nun uygulamakta olduğu beceri geliştirme eğitimlerini yerinde gözlemlediler. SADA Kadın Merkezi’ne yapılan ziyarette, ILO’nun kadınların ihtiyaçlarına uyarlanmış eğitim sağlama çalışmalarını izlediler. Katılımcılar ayrıca, organize sanayi bölgesinde Suriyeliler ve Türk işçilerin birlikte çalıştığı bir Antep fıstığı fabrikasını ziyaret ettiler ve beceri geliştirme eğitiminin insana yakışır iş fırsatlarını nasıl desteklediğini gördüler.

Kapanış panelinde ise, iyi uygulamaların mevcut olmasına rağmen, insana yakışır işlerin desteklenmesi için daha fazla girişime ihtiyaç olduğu vurgulandı. Türkiye’den bir katılımcının sözleriyle: “Güvenli ve gönüllü dönüşe imkan verecek şekilde Suriye’de barış ve istikrar tesis edilinceye kadar, uyruğuna bakılmaksızın, tüm işçilerin haklarını savunmak ve desteklemek gerekiyor.” Lübnan’dan bir katılımcı ise, ülkesinde ekonomi ve işgücü piyasasındaki sıkıntılardan söz ederek, hem Lübnanlı hem de Suriyeli işçiler için insana yakışır işlerin desteklenmesinin zorunlu olduğunu belirtti. Birçok katılımcı, kendi ülkelerinde insana yakışır işlerin desteklenmesi için sosyal ortaklarla gelecekte işbirliğini güçlendirmeye kararlı olduklarını ifade etti.

SSTC girişimi bir yandan da, ülkeler arası işbirliği imkanlarını araştırmak ve sürdürmek için büyük bir fırsat oldu. Bu bağlamda, Irak Sanayi Federasyonu (IFI) temsilcileri, Gaziantep Sanayi Odası temsilcileriyle, Türk deneyiminden yararlanmak ve iş ilişkilerini geliştirmek amacıyla iki kurum arasında bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzalanması imkanını görüştüler. Buna ek olarak, Ürdün Sendikaları Genel Federasyonu (GFJTU), çalışma izinleri ve eğitime erişime katılım konusunda, Türk sendikalarıyla bilgi ve deneyimlerini paylaşmayı önerdi.

Ürdün, Lübnan, Irak ve Türkiye arasında SSTC girişiminin ikinci bölümü Nisan ayında Ürdün’de gerçekleşecek. Bir çalışma ziyareti düzenlenerek, krize yanıt alanında Ürdün deneyimi incelenecek. Bunun ardından Amman’da yapılacak bölgesel çalıştayda, insana yakışır işlerin desteklenmesinde elde edilen başarılar, alınan dersler ve deneyim paylaşımı ele alınacak. Genel olarak, SSTC girişimi kapsamında yapılan görüşmeler, tüm mülteciler ve ev sahibi topluluklarda herkes için insana yakışır işlerin desteklenmesinde müdahale ve işbirliği modellerinin daha da iyileştirilmesi bakımından kritik önem taşıyor.