Kuş gribinin Avrupa’da hızlı yayılması özellike sınırlı kaynağa sahip ülkelerde kümes hayvancılığını etkiliyor

Fotoğraf: Scott Nelson/WPN for FAO
Fotoğraf: Scott Nelson/WPN for FAO

FAO ve OIE, risk altında bulunan ülkeleri önlem alma konusunda biyogüvenlik çabalarını arttırmaları için teşvik ediyor.

2014 yılında Asya’da görülene benzer olan ve Avrupa’da tespit edilen yeni tip kuş gribi kümes hayvancılığına ciddi bir tehdit oluşturuyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Hayvan Sağlığı Organizasyonu (OIE) tehdidin özellikle Karadeniz ve Doğu Atlantik göç yollarında olan yabani kuşların olduğu düşük kaynaklı ülkeler için olduğunu konusunda uyarıda bulundu.

Almanya, Hollanda ve Birleşik Krallık H5N8 türü yeni kış gribi virüsünün tavuk çiftliklerinde görüldüğünü teyit etti. Alman yetkililer virüsün yabani bir kuşta olduğunu da doğruladı.

Sene başında Çin Halk Cumhuriyeti, Japonya ve Kore Cumhuriyeti’ndeki kümes hayvanlarında, su kuşlarında ve göçmen kuşlarda H5N8 virüsü salgınına rastlanmıştı. FAO ve OIE uzmanlarına göre virüsün bu kadar kısa sürede bir yabani kuş ve üç farklı kümes hayvancılığı üretim sistemi olmak üzere üç Avrupa ülkesinde yayılması, virüsün yayılmasında yabani kuşların rol oynama ihtimalini gösteriyor.

H5N8 virüsünün insanlara bulaştığı henüz doğrulanmadı. Bununla birlikte virüs, hindi ve tavuklarda büyük sayılarda ölümlere yol açacak kadar yerel kümescilikte yüksek düzeyde bulaşıcı olma özelliğini taşıyor. Virüsün hastalık belirtiler çok az gösteren yabani kuşları da etkilediği belirlendi. Diğer kuş gribi virüslerinden bilindiği üzere yabani kuşlar virüsü uzun mesafeler boyunca taşıyabiliyor.

Düşük biogüvenlik önlemlerine sahip ve sınırlı veterinerlik hazırlıklarını yapıldığı kümes hayvancılığı sistemlerinde virüsün çiftliklere hızla yayılarak yıkıcı etkilerinin olacağı belirtildi. Bu bu durumun korunmasız toplulukların geçim kaynaklarına olduğu kadar ülke ekonomilerine ve ticarete de yansımaları olabileceği vurgulandı. Ülkelerin virüsten korunma için seçecekleri en iyi yolların başında; gelişmiş biyogüvenlik yöntemlerini teşvik etmek, salgınları erkenden teşhis eden gözetim sistemlerini kullanmak ve veterinerlik hizmetlerinin hazırlıklı olması geliyor.

Yeni virüs türünün ortaya çıkması; kuş gribinin evrim geçirmeye devam edeceği ve halk sağlığı, gıda güvenliği ve beslenmeye yönelik olası tehdid konusunda dünyaya bir uyarı niteliği taşıyor. Bu yüzden geliştirilmiş kontrol çabaları sürdürülmeye ve finanse edilmeye devam ederken en üst düzeyde hazırlıklı olmak tavsiye ediliyor.

FAO ve OIE kümes hayvancılığına geçim kaynağı ve ticareti olan risk altındaki ülkeler için verdiği tavsiyeler şöyle:
• H5N8 ve diğer virüslerin etken teşhisi için gözetin yöntemelerini arttırmak
• Veteriner hizmetlerinin soruna hızlı çözüm bulmaları için kapasiteelrini arttırmak
• Özellikle yabani hayvanların ve yerel kümes hayvanlarının temasını en aza indirerek biyogüvenlik önlemlerini güçlendirmek
• Avcılar ve yabani hayatla karşı karşıya gelen diğer bireylerin hasta ve ölü yabani kuşlarla ilgili bilgiler sağlayarak farkındalıklarını arttırmak.

Yeni kuş gribinin insanlara bulaştığıyla ilgili herhangi bir veri henüz olmasa da 2005-2006 yılları arasında Asya, Afrika ve Avrupa’da görülen H5N1 virüsüyle bağlantılı olduğu düşünülüyor. Yabani kuşların H5N1 salgınından etkilendikleri ve yaklaşık 400 insanın ve milyonlarca kümes hayvanının ölümüne neden olduğu biliniyor. Bu yüzden hayvanlar konusunda önleyici müdahaleler son derece önemli görülüyor.