Liderler: Kadına yönelik şiddet ancak sıfır tolerans yaklaşımı ile engellenebilir

unwomenistconPekin Deklarasyonu’nun 20’nci yılında, BM Kadın Birimi (UN Women) BM Nüfus Fonu (UNFPA), Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı işbirliği ile 9-10 Aralık’ta İstanbul’da düzenlenen küresel “Ending Violence Against Women: Building on Progress to Accelerate Change – Kadına Yönelik Şiddete Son: İlerlemenin Hızlandırılması” konulu toplantıda, dünyadaki en önemli sorunlardan biri olan kadına yönelik şiddetle mücadeleye ve şiddeti sona erdirmeye katkı sağlayacak pek çok farklı başlık ele alındı.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın ev sahipliğinde, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu tarafından 9-10 Aralık tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen “Kadına Yönelik Şiddete Son: İlerlemenin Hızlandırılması” konulu toplantıya 40’dan fazla ülkeden uzman, sivil toplum temsilcisi ve siyasi lider katıldı. Bu geniş katılımlı küresel toplantı, 1995’te Pekin Deklarasyonun imzalanmasından bu yana geçen 20 yılda kaydedilen ilerlemeleri ve karşılaşılan zorlukları değerlendirmeyi ve kadına yönelik şiddetin son bulması konusunda ilerlemenin hızlandırılması için bir yol haritası da belirlendi. Toplantıda ayrıca, BM üye ülkelerinin kadına yönelik şiddet konusunda siyasi taahhütlerini yenileyip, güçlendirmeleri de sağlandı.

“Kadına Yönelik Şiddete Son: İlerlemenin Hızlandırılması” konulu uluslararası toplantı, 1995 yılında 189 ülke tarafından Pekin’de onaylanan ve toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlenmesi için bir yol haritası belirleyen Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu’nun 20’nci yıl dönümü çerçevesinde gerçekleştirildi. Kadına yönelik şiddetle mücadele, Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu’nda belirlenen 12 kritik alandan birini oluşturuyor.

Toplantı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Dr. Sema Ramazanoğlu’nun ev sahipliğinde gerçekleşti. Başbakan Ahmet Davutoğlu, BM Kadın Birimi İcra Diretörü Phumzile Mlambo-Ngcuka ve BM Nüfus Fonu İcra Direktörü Dr. Babatunde Osotimehin’in açılış konuşmalarıyla başlayan iki günlük uluslararası toplantıda gerçekleştirilecek paralel oturumlarda temelde üç konu masaya yatırıldı. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un mesajı da Mukim Koordinatör Kamal Malhotra tarafından okundu.

Toplantıda masaya yatırılan konular:

● Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetle mücadele konusunda ilerlemenin hızlandırılabilmesi için siyasi müdahale ve kararlılık gösterilmesi gereken kilit alanlar nelerdir?
● Zorlukların üstesinden gelmek ve Pekin Eylem Platformu’nun etkin bir şekilde uygulanabilmesi için ihtiyaç duyulan strateji ve eylemler nelerdir?
● Toplumsal cinsiyet eşitsizliği kaynaklı kadına yönelik şiddet ve zararlı uygulamaların ortadan kaldırılmasını odağına alan 2015 sonrası kalkınma gündeminin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için nasıl destek verebiliriz?

9-10 Aralık’ta düzenlenen toplantıya katılan hükümet temsilcileri, liderler, uzmanlar, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri iki gün boyunca farklı başlıklar altında, konunun farklı boyutlarını derinlemesine ele aldı. “Kadına Şiddete Sona Verme konusunda Küresel Eğilimler ve Uygulama: Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu’nun hayata geçirilmesinden 20 yıl sonra hangi noktadayız? Farkı yaratan ne oldu? 2015 sonrası kalkınma gündeminin kabul edilmesi ışığında ne gibi fırsatlar yakalayabiliriz?” konulu ilk oturumun ardından düzenlenen paralel oturumların başlıkları ise şöyle oldu;

• Kadına Şiddetin Sona Erdirilmesinde Hukuki ve Politika Çerçevelerinin Uygulanması
• Özel ve Kamusal Alanlarda Kadına ve Kız Çocuklarına Yönelik Şiddetin Önlenmesi
• Mağdurlar için Çok Sektörlü Kapsamlı Hizmetler
• Kadına Yönelik Şiddet Verileri
• Kadına yönelik şiddet ve 2015 sonrası kalkınma gündemi: Zorluklar ve Yeni Meseleler
• Kadın ve cinsiyet temelli cinayetler ve cinsiyetçi zararlı uygulamalar
• Kadına Şiddetin sona erdirilmesi için her yaştan erkeğin müdahil edilmesi
• İnsani bağlamda kadına yönelik şiddet
• Güvenli Kamusal Alan /Güvenli Şehirler Küresel İnisiyatifi
• Global Program: Mağdurlar için Temel Hizmetler
• Kadına Yönelik Şiddet: Maliyetlendirme metodolojileri ve müdahaleler
Toplantının 10 Aralık’taki son oturumunda nihai tespitler yapıldı, katılımcı ülkeler kadına yönelik şiddetle mücadeleye ve şiddeti sona erdirmeye yönelik taahhütlerini dile getirdi. Toplantıya İstanbul İsveç Başkonsolosluğu ve Hollanda Başkonsolosluğu da finansal destek sağladı.

Bir küresel sorun olarak kadına yönelik şiddet

Temeli kadın-erkek arasındaki güç ilişkilerinde tarihsel ve yapısal eşitsizliğe dayanan kadına yönelik şiddet, temel bir insan hakkı ihlali olarak dünyadaki tüm ülkelerde varlığını sürdürüyor. Kadına yönelik şiddet çatışma durumlarında çatışma silahı olarak da kullanılıyor. Günümüzde 125 ülkede cinsel tacize karşı, 119 ülkede aile içi şiddete karşı yasalar bulunmakta; ancak kadınları evlilik içi tecavüze karşı koruyan yasalar sadece 52 ülkede mevcut. Son yıllarda dünya çapında kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda ilerlemeler kaydedilse de halen yasal düzenleme ve uygulama anlamında küresel olarak zorluklar ve eksiklikler var. Kadına yönelik şiddetle mücadelenin en etkili yolu toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaktan geçmektedir.

Uluslararası toplantının ev sahibi olan Türkiye, 2011 senesinde Avrupa Konseyi Bakanları tarafından kabul edilen ve 1 Ağustos 2014’te yürürlüğe giren İstanbul Sözleşmesi’ni parlamentosunda ilk onaylayan ülke olmuştu. İstanbul Sözleşmesi kadın ve kız çocuklarına yönelik şiddeti önleme, şiddete uğrayan kadınları koruma ve şiddet uygulayanları cezalandırma konularında Avrupa’da yasal standartlar belirleyen ilk sözleşme niteliğinde.