Suriye’deki çatışma 5. yılında: Çağımızın en büyük mülteci ve yerinden edilme krizi dayanışmada büyük ölçekte artış gösterilmesini gerektiriyor

Donörlerinin sağladığı fon sayesinde, UNHCR Mart 2016 itibarıyla 265 milyon ABD Doları’ndan fazla değerde, kamplarda ve kamp dışında yaşayan Suriyeli mülteciler için sağladığı temel yardım malzemeleri ile Türkiye’nin Suriye mülteci krizine olan müdahalesini destekliyor. UNHCR, kamplarda sağlanan yardımın sürdürülebilirliğini sağlamak ve kampların dışında yaşayan en hassas durumdaki Suriyeli mültecilere ulaşabilmek için uluslararası topluma daha yüksek finansal destek sağlanması çağrısında bulunuyor. Fotoğraf: © UNHCR
Donörlerinin sağladığı fon sayesinde, UNHCR Mart 2016 itibarıyla 265 milyon ABD Doları’ndan fazla değerde, kamplarda ve kamp dışında yaşayan Suriyeli mülteciler için sağladığı temel yardım malzemeleri ile Türkiye’nin Suriye mülteci krizine olan müdahalesini destekliyor. UNHCR, kamplarda sağlanan yardımın sürdürülebilirliğini sağlamak ve kampların dışında yaşayan en hassas durumdaki Suriyeli mültecilere ulaşabilmek için uluslararası topluma daha yüksek finansal destek sağlanması çağrısında bulunuyor. Fotoğraf: © UNHCR

Suriye’deki savaş 15 Mart tarihinde yeni bir üzücü dönüm noktasını geride bırakırken, 5 yıldır süregelen bu çatışmadan kaçan mülteciler güvenliğe ulaşmakta daha büyük engellerle karşılaşıyor ve savaşın mağdurlarıyla olan uluslararası dayanışma, bu insani trajedinin boyutu ve ciddiyetini karşılama ve yansıtma noktasında başarısız kalıyor.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri Filippo Grandi, “Suriye günümüzün en büyük insani ve mülteci krizi; bu kriz kendilerine sağlanan destek bağlamında muazzam bir artış görmesi gereken milyonlarca insanın çektikleri acının nedeni olmaya devam ediyor.” dedi ve yalnızca siyasi bir çözüm çektiklerine son verecektir fakat arada geçen zamanda daha fazla ülkenin daha büyük oranda mülteci kabul etmesi gerekiyor, diyerek sözlerine devam etti.

Suriye’de insani erişimin artması, çatışmalara ara verilmesi, yeniden başlayan barış görüşmeleri ve daha yüksek fon sağlanmasına dair vaatlerle son zamanlarda umut huzmeleri görülmesine karşın; Suriye’deki savaşın 5. yıldönümü, bu denli yüksek sayıda mülteciye ev sahipliği yapmanın yükü altında zorlanan komşu ülkeler tarafından sınırların artan şekilde yönetildiği bir ortamda yaşanıyor.

Daha ötede, öncesinde Suriyelileri memnuniyetle karşılamış olan Avrupa ülkeleri, artan sayıda mültecinin Avrupa’da güvenliğe ulaşmak istemesi karşısında artık kapılarını kapatıyor. Birçok ülke, giriş ve sınır kısıtlamaları getirmiş ve bu durum Yunanistan’da onbinlerce mültecinin birikmesine sebep olmuştur. Bu sırada, Suriye’ye komşu olan ülkelerdeki mülteciler şimdiye kadar olmadığı kadar hassas durumdadır ve Avrupa’ya gitmek üzere tehlikeli yolculuklara çıkmak ya da çocuk işçiliği, erken yaşta yapılan evlilikler ya da cinsel suistimal gibi tehlikeli hayatta kalma stratejilerine başvurarak daha  büyük riskler alıyor.

Yüksek Komiser Grandi, geçen ay Londra’da 2016 insani ve kalkınma yardımı çağrısına donörlerin 5.9 milyar ABD Doları değerinde yaptıkları daha yüksek taahhütler memnuniyetle karşılanırken, bu fonların ivedi olarak sağlanması ve diğer uluslararası dayanışma formlarıyla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Komşu ülkelerdeki mültecilerin çoğunluğu için geçim kaynakları ve eğitime daha iyi erişim sağlanmasının yanı sıra açık iltica sistemleri ve organize edilmiş kanallar aracılığıyla Suriyelilerin üçüncü ülkelere gitmelerine yönelik daha fazla fırsat sağlanması yoluyla dünyada daha fazla sayıda ülke tarafından daha büyük ölçüde sorumluluk paylaşımı gösterilmesi bunlar arasında bulunmaktadır.

Yüksek Komiser Grandi, “Bu ölçekte bir trajedi, fon sağlanması ötesinde bir dayanışma gerektiriyor. Kısaca söylemek gerekirse, bir kuşağın en büyük yerinden edilme krizi haline gelmiş bu krizde, daha fazla ülkenin daha yüksek oranda mülteci alarak bu yükü paylaşmasına ihtiyacımız var,” dedi.

30 Mart tarihinde, UNHCR hükümetleri Suriyeliler için sağladıkları alanları önemli düzeyde artırma çağırısında bulunan üst düzey bir uluslararası konferansa Cenevre’de ev sahipliği yaptı. Bugüne kadar, dünyada hükümetler tarafından yaklaşık 170 bin yer sağlama taahhüdünde bulunuldu. UNHCR, önümüzdeki birkaç yıl içinde bunu, yalnızca Suriye’nin hemen etrafındaki bölgede şu anda 4.8 milyon olan kayıtlı mülteci nüfusunun en az yüzde 10’unu karşılayacak sayıya artırmayı umuyor. Suriye’deki savaşın 5. yıl dönümünün hemen ardından gelen 30 Mart toplantısı, hükümetler ve toplumlar için Suriyelilere sağlanan desteği somut olarak artırma bağlamında küresel bir fırsat olma özelliği taşıdı.

Yüksek Komiser Grandi, “Suriye’deki savaşta bir diğer üzücü dönüm noktasına tanıklık ettiğimiz bu noktada, şu an bir kavşaktayız: kısa vadeli çıkarlar, yetersiz cesaret ve yükü başka bir yere atmak için düşünmeden verilen tepkiler sebebiyle dünya birlikte çalışmayı başaramazsa; işbirliği ve ortak bir insanlık duygusuyla hareket etme noktasında kaçırdığımız bu fırsata üzüntüyle geri dönüp bakıyor olacağız” dedi.

5 yılı geride bıraktığımız bu noktada, Suriye’nin 20 milyondan fazla olan savaş öncesi nüfusunu da göz önüne alarak, Suriye’deki çatışma 4.8 milyon mültecinin komşu ülkelere, yüz binlercesinin Avrupa’ya sığınmasına ve 6.6 milyon insanın Suriye içinde yerlerinden edilmesine sebep olmuştur.